ZWIERZĘTA GOSPODARSKIE W MUZEUM W SWOŁOWIE

Od maja 2009 roku w Muzeum Kultury Ludowej Pomorza w Swołowie prowadzony jest chów zwierząt ras zachowawczych: owcy pomorskiej, gęsi pomorskiej oraz kury zielononóżki kuropatwianej. Rozpowszechnianie dawnych ras w rejonach ich pochodzenia jest niezwykle ważne, ponieważ w ten sposób chroni się równowagę przyrodniczą. Intensywna produkcja rolna powoduje zanik starych ras zwierząt, odmian roślin uprawnych oraz gatunków drzew i krzewów, a tym samym zmniejszenie bioróżnorodności.

POLSKA OWCA DŁUGOWEŁNISTA- ODMIANA POMORSKA

Rasa objęta Programem Hodowlanym Ochrony Zasobów Genetycznych.

Owca pomorska to rodzima odmiana polskich owiec długowełnistych w typie mięsno-wełnistym. Doskonale nadaje się do utrzymywania w małych stadach, jest odporna na specyficzne nadmorskie warunki klimatyczne, charakteryzuje się małymi wymaganiami żywieniowymi. Zwierzęta te mogą być całodobowo utrzymywane na pastwiskach. Owcę pomorską cechuje łagodny charakter i odporność na stres.
Owce odznaczają się wielokierunkowością użytkowania. Dostarczają one doskonałej wełny, mięsa, skór oraz mleka, które jest łatwo przyswajalne przez organizm człowieka. Jagnięcina może być stosowana w żywieniu dzieci już od 6 miesiąca życia ze względu na wybitne walory odżywcze.

GĘŚ POMORSKA

Rasa objęta Programem Hodowlanym Ochrony Zasobów Genetycznych. Stado zachowawcze gęsi pomorskich utrzymywane jest w Stacji Zasobów Genetycznych Drobiu Wodnego w Dworzyskach, należącej do Instytutu Zootechniki- PIB w Krakowie.

Gęś pomorska hodowana była od dawna w rejonie nadmorskim w Polsce i innych krajach nadbałtyckich. Charakteryzuje się dużą zdrowotnością oraz odpornością na mniej korzystne warunki środowiskowo-żywieniowe. Wyróżnia się wśród innych ras większą masą ciała i szybkimi przyrostami. Tuczenie gęsi jest opłacalne, ponieważ po uboju można wykorzystać poszczególne jej części: mięso, podroby, krew, tłuszcz, pierze i puch. Gęsina jest bogata w składniki odżywcze i niewątpliwie zdrowsza od wieprzowiny. Używa się jej do przyrządzania wielu potraw, m.in. zup, galarety, półgęsków (wędzona pierś gęsia), pasztetu i kiełbasy z wątróbek oraz smalcu. Tłuszcz gęsi zawiera więcej nienasyconych kwasów tłuszczowych niż wieprzowy, doskonale nadaje się do smażenia lub jako dodatek do zup i sosów, a jego wielkim atutem jest neutralny zapach.

KURA ZIELONONÓŻKA KUROPATWIANA

Rasa objęta Programem Hodowlanym Ochrony Zasobów Genetycznych.

  • Ród Zk od 1945r. utrzymywany przez Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie- Ferma Kur Nieśnych w Felinie.
  • Ród Z-11 od 1995r. utrzymywany jest w Instytucie Zootechniki PIB w Zakładzie Doświadczalnym w Chorzelowie.

Zielononóżka kuropatwiana to rodzima rasa kur wyodrębniona pod koniec XIX wieku. Wcześniej kura znana jako „galicyjska”, przywieziona po wojnie z terenów obecnej Ukrainy (wschodnia Galicja). W czasie zaborów jej posiadanie było przejawem patriotyzmu. W okresie międzywojennym kury te stały się rasą „kultową” jako polska rasa, która przetrwała.
Zielononóżka nadaje się do chowu wyłącznie w małych stadach, w kurnikach z dostępem do wolnych wybiegów, utrzymywanie jej w zamknięciu w dużej liczebności nasila występowanie zjawiska pterofagii (piórożerstwa) i kanibalizmu.
Jaja tych kur mają genetycznie uwarunkowaną niższą zawartość cholesterolu w żółtku (o30%), mięso zawiera najmniej tłuszczu w porównaniu do mięsa kur innych ras. Doskonale sprawdza się w chowie ekstensywnym, jest mało wymagająca pod względem żywieniowym i środowiskowym, posiada charakterystyczne upierzenie- kuropatwiane oraz zieloną (rezedową) barwę skoków.

Zainteresowanie hodowlą oraz produktami pochodzącymi od zwierząt ras zachowawczych jest Polsce dużo mniejsze niż w krajach zachodnich. Wynika to głównie z niedostatecznej wiedzy i braku odpowiedniej promocji. Chów tych zwierząt nie wymaga dużych nakładów finansowych, może być prowadzony w małych gospodarstwach, np. agroturystycznych, gdzie stanowi dodatkową atrakcję. Pozyskiwane produkty są zdrowe i ekologiczne, ponieważ żywienie oparte jest na paszach gospodarskich, a chów odbywa się w naturalnych warunkach. Wytwarzanie produktów żywnościowych z lokalnych surowców ma znaczenie nie tylko zdrowotne czy ekonomiczne, ale również kulturowe, gdyż stanowi dziedzictwo kulinarne danego regionu.

Inne ptaki

PERLICZKA

Ptak hodowany jako drób domowy. Perliczka ma stalowo- niebieskie upierzenie z białymi plamkami, przypominającymi perełki. Ptak ten hodowany jest dla smacznego, delikatnego mięsa oraz jaj, ale także stanowi piękną ozdobę wiejskiego podwórza.

Perliczki nie wymagają specjalnych warunków utrzymania, chowa się je podobnie jak kury. Trzeba zapewnić im wybieg, na którym chętnie żerują, żywiąc się nie tyko zieleniną, ale także owadami, dzięki czemu mogą być skuteczne w walce z takimi szkodnikami, jak np. stonka ziemniaczana.

KACZKI PIŻMOWE ORAZ INDYKI

W zagrodzie utrzymywane są również kaczki piżmowe oraz indyki, które na co dzień swobodnie poruszają się po gospodarskim obejściu. Kaczki utrzymywane są dla pozyskania wyśmienitego mięsa, ale stanowią też ozdobę wiejskiego podwórza- zwłaszcza kiedy wodzą za sobą młode kaczęta. Indyki charakteryzują się delikatnym mięsem o niskiej zawartości tłuszczu. Puszące się ndyki z kolorowymi koralami przyciągają uwagę turystów, są to bardzo towarzyskie ptaki, które zawsze podchodzą do ludzi i biorą udział w rozmowach głośno gulgocząc. 

Konie w Muzeum

W muzeum można spotkać dwie rodzime rasy koni: konik polski oraz polski koń zimnokrwisty.Konik polski to rasa wywodząca się od prymitywnych tarpanów. Koniki są bardzo odporne na trudne warunki utrzymania i bez problemu mogą całorocznie przebywać na otwartej przestrzeni, są też mało wymagające pod względem żywienia. Ich wytrzymałość pozwala użytkować je w różnych kierunkach- nadają się zarówno do jazdy wierzchem, jak i do zaprzęgów (bryczka, sanie, prace polowe), ale także do hipoterapii.

Polski koń zimnokrwisty w typie sztumskim to najcięższy regionalny typ koni hodowanych w Polsce. Koń ten służył dawniej do uprawy ciężkich gleb na terenie Powiśla, Warmii i Mazur. W obecnych czasach sprawdza się zarówno w pracach polowych (rolnictwo ekologiczne) jak i leśnych. Ten powolny stępak ma bardzo łagodne usposobienie i jest bardzo wytrzymały. Świetnie nadaje się do transportu np. do zwożenia siana, drewna itp.

ATENA - klacz zimnokrwista, ur. 11.04.2002r., maść kasztanowata. Atena użytkowana jest zaprzęgowo, cechuje ją łagodny charakter. Atena waży ok. 850 kg, jest wielką przytulanką- bardzo lubi być czesana, głaskana, przytulana. Jej gabaryty sprawiają czasem problem, bo ledwo mieści się w wąskim wejściu do stajni, a jak komuś nadepnie na nogę to trudno się wtedy wydostać. Wszystko to jedak nabrabia urokiem osobistym. Bardzo chętnie podchodzi do ludzi licząc, że dostanie coś smacznego do zjedzenia, na pewno nie odmówi pysznej marchewki czy jabłka.

MAJA I MALINA - klacze zimnokrwiste, Maja ur. 02.05.2009r., Malina to jej córka ur. 01.08.2014r., obie maści kasztanowatej. Maja jest bardzo spokojnym koniem, właściwie niezauważalnym, bo kiedy przebywa na pastwisku pasie się spokojnie i zazwyczaj z dala od reszty stada, za to w stajni rozrabia- najczęsiej depcze wiaderko z wodą. Malina bierze przykład ze swojej mamy i stara się zawsze coś zepsuć, w stajni wiaderko, a na pastwisku ogrodzenie- już ma na swoim koncie ucieczkę do sąsiada we współpracy z kolegą Pepe. Wszyscy i tak ją uwielbiają, bo jest bardzo towarzyska, podchodzi do każdego człowieka, daje się głaskać, a w tym czasie przeszukuje kieszenie w poszukiwaniu smakołyków.

PEPE- konik polski, ur. 05.06.2011r., maść myszata (szara z ciemną pręgą wzdłuż grzbietu). Pepe jest dużą atrakcją w muzeum, ten niesforny mały konik wprowadza najwięcej zamieszania w naszym stadku. Pepe spędza życie na kombinowaniu (z przerwami na jedzenie)- na pastwisku jego celem jest ucieczka do sadu sąsiada, więc stara się osłabić drewniane ogrodzenie, a w razie niepowodzenia prześlizguje się między drutami pastucha elektrycznego nie zostawiając po sobie żadnych śladów. Świetnie dogaduje się z małą Maliną, która uczy się bardzo szybko niepożądanych zachowań. Pepe służy dla dzieci jako koń pod siodło oraz do nauki czyszczenia.

Zapraszamy wszystkich chętnych do skorzystania z następujących atrakcji (po wcześniejszym zgłoszeniu):

  • dla dzieci oferujemy przejażdżki w siodle
  • zarówno dzieci, jak i osoby dorosłe mogą zwiedzić Swołowo lub okolicę jadąc drewnianym wozem (jednocześnie na wóz wsiądzie do 15 osób)
  • zimą istnieje możliwość zorganizowania kuligu: przejazd zabytkowymi saniami, ognisko lub posiłek w ‘Gospodzie pod Wesołym Pomorzaninem’

(wszystkie wyżej wymienione atrakcje można połączyć ze zwiedzaniem Muzeum, lekcją muzealną lub skorzystać z nich niezależnie)

Inne zwierzęta

LEON - cap, który jest ulubieńcem dzieci, podarował nam go mieszkaniec pobliskiego Starkowa. Leon został przyjęty do Muzeum mimo, że przed 1945r. w Swołowie kozy nie były hodowane. Leon jest niezwykle przekorny, ma w sobie wielkie pokłady energii, którą wykorzystuje w zabawach z nieco ospałymi owcami, czym wprowadza trochę życia do ich stada, często stwarza mnóstwo problemów, ale i tak wszyscy go uwielbiają.

Strona internetowa została wykonana dzięki funduszom Unii Europejskiej. Copyright © 2006 - 2017, Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku